Daha en büyük kriz gelmedi
3 Kasım 2009 Salı
Prof. Nouriel Roubini, kriz öngörüleriyle tanınan bir isim. Yine yepyeni tahminleri var krizle ilgili. Prof. Nouriel Roubini, yeni bir krizin yolda olabileceği uyarısında bulundu.
İşte öngörüler:
Prof. Roubini, “Köpük ne kadar büyükse, izleyecek varlık çöküşü o kadar büyük olacak. FED ve diğer politika yapıcıları, yarattıkları dev köpükten habersiz gibi görünüyor. Onların bu körlüğü ne kadar sürerse piyasalardaki düşüş o kadar büyük olacak” görüşünü dile getirdi.Nouriel Roubini, Financial Times gazetesince yayımlanan makalesinde Mart ayından bu yana petrol dahil olmak üzere her türlü riskli varlığın fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiğine, daha büyük bir toparlamanın da yükselen piyasalardaki hisse, tahvil ve para birimleri değerlerinde görüldüğüne, doların ise önemli ölçüde zayıfladığına işaret etti.
Riskli assetlerdeki iyileşmenin kısmen daha iyi ekonomik temellerden kaynaklandığını belirtip canlandırma ve banka kurtarma paketleri gibi önlemlere işaret eden Roubini, “ABD ve küresel ekonomide “mütevazı” bir toparlanma meydana gelirken asset fiyatları Mart’tan bu yana büyük ve senkronize bir iyiye gidişle tavan yaptı” diye yazdı.
2008’de dolar değer kazanırken asset fiyatlarında büyük düşüşler görülmüştü. 2009 Mart ayındaysa dolar değer kaybederken asset fiyatları yükselişe geçti. Bunların yanı sıra Roubini, makroekonomik temeller göz önüne alındğında, riskli asset fiyatlarının normalden çok fazla, çok erken ve çok hızlı yükseldiğini söyledi.
Roubini’ye göre , asset fiyatlarının yükselmesinin önemli bir nedeni doların zayıflığı. Çünkü yatırımcılar riskli küresel assetlere yalnızca dolar bazında “sıfır” faizle değil, aynı zamanda yıllık yüzde 10 veya 20’ye varan oldukça negatif faizlerle borçlanarak yatırım yapmaktadırlar.
Roubini, bu tür işlemlerden sağlanan total kazançların Mart’tan bu yana yüzde 50-70 düzeyinde seyrettiğine işaret etti.Doların düşüşünden kaygı duyan Asya ve Latin Amerika’daki bazı ülkelerin merkez bankalarının “agresif” bir müdahaleyle ulusal para birimlerinin yükselişini durdurmaya çalıştıklarını, Brezilya’nınsa sermaye girişlerine kontroller getirdiğini belirten Roubini, merkez bankalarının faizleri düşürmeye mecbur kalabileceğini de kaydetti. Roubini, “Carry trade köpüğü kötüleşecek. Eğer döviz müdahalesi yoksa ve yabancı para birimleri değer kazanırsa, carry trade’in negatif borçlanma maliyeti daha negatif hâle gelecek” diye yazdı.
“Ancak bir gün bu köpük patlayacak ve şimdiye kadarki en büyük toplu asset krizine neden olacak” uyarısını yapan Roubini, çeşitli faktörlerden ötürü doların birdenbire yükselmesi halinde yatırımcıların panik içinde riskli assetlerden kaçmaya çalışacağını ve bir çöküş yaşanacağını savundu.
Peki carry trade’de durum neden böyle kötü olacak? Roubini sıralıyor: 1)Dolar sıfıra düşmeyeceğine göre bir noktada istikrarlı hâle gelecek. 2) ABD Merkez Bankası (FED) dalgalanmayı sonsuza dek bastıramayacak. 3) Piyasalar FED’in sıkılaştırmasının daha erken bir tarihte gerçekleşmesini beklemeye koyulabilir. 4) Çifte dipli durgunluk veya İran ile bir anlaşmazlık gibi jeopolitik risk korkuları ortaya çıkabilir.
Ve Roubini son olarak şu uyarıyı ekledi: “Köpük ne kadar büyükse, izleyecek ‘asset’ çöküşü o kadar büyük olacak. FED ve diğer politika yapıcıları, yaratmakta oldukları dev köpükten habersiz gibi görünüyor. Onların bu körlüğü ne kadar sürerse piyasalardaki düşüş o kadar büyük olacak.”