Yabancıların bildiği bir şey mi var?

Bayrama 22 gün var, yabancının 112 Milyon YTL alımı var. Bayrama daha çok var ama yabancının bu kadar hisse almasının ne anlamı var? İMKB’de 6 Ağustos’tan bu yana en yüksek işlem hacminin dün gerçekleşmesinin bir değil, birçok anlamı olmalı.

Gökhan USKUAY / TURKISH YATIRIM

Dünya’da finansal kriz varsa; Fannie Mae ve Fanni Mac’e el konulmuşsa; bu kadar Türk bankacılık sektöründe alımlarının yoğunlaşması neyi ifade eder? Dün ABD %2,59 yükselirken, Brezilya % 2,35 düşmedi mi? Dün Japonya %3,54 artarken, dünyada en fazla değer kaybeden borsa %4,09 ile Çin olmamış mıdır? Geçen hafta ve dün Gelişmekte olan ülkeler çökmedi mi? Rusya, Çin, Brezilya’dan zarar yazan hedge fonlar, Türkiye primli kaldığı için satmayacaklar mı?

Bu yabancının yine bildiği, bizim bilmediğimiz bir şey mi var yoksa? Yoksa, yoksa, yoksa Türkiye ayrışıyor mu? Evet, Türkiye ayrışıyor. Tıpkı, tıpkı 2006 Mayıs’ta ayrıştığı gibi. 2006 Mayıs ayında Bovespa/İMKB eşitliği bir sonucunu verirdi. 09.09.08 tarihinde bakıldığında ise bir nokta yirmi altı sonucunu vermektedir. Yüzdesel bir farkla Bovespa %26 oranında bizden bir ayrışma gerçekleştirmiştir.

Bunun farkın sebebi; Brezilya yer altı kaynakları olan ve yer altı kaynaklarını dünyaya ihracat ederken; Türkiye’nin yer altı kaynaklarını ithalat etmesidir. Birinin dış ticaret fazlası rekor kırarken, diğerin dış ticaret açığı rekoru kırmasıdır %26 fark. Bu yüzden ABD %2,59 yükselse bile Bovespa %2,35 düşmesi şaşırtmamalıdır. Bu yüzden Japonya %3,54 artarken, Çin %4,09 değer kaybı şaşırtmamalıdır. Rusya, Türkiye’den daha ucuz ve kelepir durumdayken sınırlı tepkisi şaşırtmamalıdır. Artık dünyada Brezilya, Rusya ve Çin havaları çalmamaktadır.

Konjonktür bu kez Türkiye’nin arkasındadır. Brezilya, Rusya ve Çin’de yazılan zararlar Türkiye’de karlı pozisyonlarla mı realize edilecek? Tartışması yakın zamanda, yerini “Yoksa Brezilya, Rusya ve Çin’den çıkan paraların bir kısmı Türkiye’ye mi geliyor?” tartışması alabilir. Türkiye, geçen sene enerji-emtia ve gıda fiyatları yükselirken bile 2007 Eylül’de %7.17 enflasyon seviyesini görmüştür. Şu anda enflasyon rakamı %11,77’dir.

Sadece enerji ve gıda maliyetli enflasyon %7,69 seviyesindedir. Bir senede petrol fiyatlarının yarattığı hasar ortadır. Geçen sene açıklanan Eylül ayı yıllık enflasyon rakamı, bu sene sadece enerji ve gıda enflasyonudur.

TCMB, analistlerin tahminlerindeki gibi 2009’un ilk çeyreğine kadar faizi indirmediğini varsayalım. Petrolde 80 $’a rakamı yüksek bir ihtimalle 2009’un ilk çeyreğine kadar gerileyecek. O zaman 2009 ilk çeyreğinde Türkiye ya eksi büyüme yada eksi enflasyonla karşılaşır. TCMB yıl sonunda baz senaryosunda petrolü 140 $ bekliyordu. İyimser senaryosunda 100 $ bekliyordu.

Yılsonuna 4 ay var ve petrol fiyatları şimdiden 100$ oldu. Hatırlanacağı üzere Ağustos ayı rakamları sonrasında faiz indiriminin artık Türkiye’nin bir hikayesi olacağını belirtmiştik. TCMB Başkanı Durmuş Yılmaz, ölçülü faiz indirimi olasılığını Eylül ayında görüşüleceğinin açıklamasına neden yukarıdaki tablodur.

Sadece gerçekleşecek faiz indirimleri beklentisi Türkiye’yi özel kılmamaktadır. Yurtdışında düşen enerji-gıda fiyatları aynı zamanda Türkiye’nin dış ticaret açığını da azaltacaktır. Dünde belirttiğimiz gibi ilk 7 ayda Rusya’ya yaptığımız ihracat 4 Milyar $ iken, sadece petrol fiyatlarında yaşanan artış karşısında ödenen para 4 Milyar $ büyüklüğündedir.

Petrol ve enerji fiyatları düşerse, ithalatta görülen risk ortadan kalkacaktır. Enflasyon,faiz,kur ve dış ticarette iyileşme göstermesi beklenen bir ülke borsasının ayrışması,6 Ağustos’tan bu yana en yüksek işlemin gerçekleşirken bir günde 112 Milyon YTL net para girmesi,yabancıların banka hisselerinde yoğunlaşması ve 112 Milyon YTL yatırım alması şaşılacak bir durum değildir. Bizim yaşayıp da görmediğimiz, yabancının yaşamayıp da gördüğü bir şey değil, birçok şey var.

Read more...

Büyük yatırımcı uyarıyor

Dünyanın en büyük global yatırım kuruluşlarından Pimco'nun CEO'su Muhammed El Erian FT'ye yazdığı yazıda uluslararası otoriteleri ve Amerikayı uyarıyor.

Eski bir IMF Başkan Yardımcısı olan El Erian uzun yıllar Harvarda hem öğretim görevlisi olarak çalıştı hem de okulun fonunu yönetti.

Freddie Mac ve Fannie Mae'nin yaşadığı trajik olay ABD ekonomisine bir nebze de olsa rahat bir nefes aldırdı. Hükümetin Freddie Mac ve Fannie Mae'nin tamamına el koymasıyla yatışan kasırga yeniden hareketlenir mi çok net olmasa da, Mohamed El-Erian önümüzdeki zamandaki ekonomik gidişat için şu yorumu yapıyor:

Pazar günü yapılan bu açıklama bugüne kadar ABD piyasalarına yeni bir soluk kazandırmak amacıyla hükümetin gerçekleştirdiği üçüncü büyük açıklama oldu. Bir süre önce 13 Temmuz'da yapılan açıklamada hükümet Freddie Mac ve Fannie Mae'nin arkasında durduğunu belirtmişti.

Hükümetin kalın para cüzdanının bu desteği ancak bir aylık bir rahatlama sağlayabilmişti. Önceki iki rahtalatma girişimi ABD ekonomisinin pürüzleri yok etmek için gerekli temizlik çalışması için yeterli zaman sağlayamamıştı. Peki bu üçüncü açıklama çok etkili olabilecek mi? Bu sorunun cevabı şüphesiz iki konunun altını kaynatacaktır.

Birincisi, bu girişim dışarıdaki ve içerideki sermayeyi belli bir noktada toplayarak bir güç yaratabilecek mi? Bu konu aslında global ekonomik düşüşün altına kalın bir çizgi çizmektedir.

Bu noktada hükümetin bir denge çizgisi oluşturması çok gereklidir fakat yeterli değildir. ABD ekonomisi bir süredir büyüyen bir bütçe açığı yaratırken, bu bilanço açığı başka birtakım sermaye akışlarıyla desteklenmelidir. Yoksa yine başa sararız.

İkinci sorun da bu girişim uluslararası ve yerel boyutları olan daha büyük bir politika zinciri yaratabilecek mi?

Önümüzdeki birkaç hafta bu iki ortamın oluşup oluşamayacağı konusunda bize fazlaca ipuçları verecektir. Eğer bu iki maddenin gerçekleşeceği yönünde olumlu bir izlenim oluşursa, o zaman piyasalardaki kasırga biraz durulacaktır ve temizlik hareketi başlar. Önümüzdeki süreçte oluşabilecek sert rüzgarlar için de bir önlem oluşturabilir.

Eğer aksi olursa da ABD ve İngiltere ekonomisi çok daha büyük bir yara alabilir. Bu da global ekonomileri geri dönüşü olmaz bir yola sokar...

Read more...

ABD`de bir devrin sonu

ABD’de süren gayrimenkul finansmanı krizinde gelinen en son noktada piyasanın belirleyicisi konumundaki Fannie Mae ve Freddie Mac isimli iki mortgage şirketi artık devlet kontrolüne geçti.

Böylelikle bir anlamda bankacılık sektörünü finanse eden en büyük iki kuruluşun da “batık” olduğu tescillenmiş oldu.

Fannie ve Freddie’nin önemi ABD’deki mortgage kredilerinin yüzde 50’sinden fazlasının garantörü olmalarından kaynaklanıyor.

Uzmanlara göre bu, 5 trilyon dolarlık bir büyüklüğe tekabül ediyor. İki şirketi kurtarma operasyonunun maliyetinin onlarca milyar doları bulabileceği belirtiliyor.

Kriz öncesi ticari bankalar ev sahiplerine verdikleri borcu Fannie ve Freddie üzerinden paketleyerek bono olarak piyasaya sürüyorlardı. Bankacılık sektörünün hızla daralması Fannie Mae ve Freddie Mac’in sermaye tabanını küçülttü.

Gayrimenkul sektöründeki kötüleşme de Fannie ve Freddie’nin borç çevirme gücünü iyice zora soktu. Her iki şirketin hazine kontrolüne geçtiğini Hazine Bakanı Henry Paulson dün New York’ta düzenlediği bir basın toplantısı ile açıkladı.

ABD Hazinesi, yaptığı bu atakla hem ABD mortgage piyasasında ikinci el faizlerin düşmesini sağlayacak hem de ardarda yaşanan bölgesel banka batışlarının da kısmen önüne geçebilecek. Hazine, ayrıca mortgage destekli hisse senetlerini de satın alacağını açıklayarak piyasaya güven vermiş oldu

Read more...